Γιάννης Καλλιάνος: Δημόσια συγγνώμη για την πρόγνωση καιρού στην Αττική
0
Μια πρωτοφανής κίνηση ανάληψης επιστημονικής ευθύνης
Σε μια σπάνια και ιδιαίτερα αξιοσημείωτη δημόσια τοποθέτηση προχώρησε ο γνωστός μετεωρολόγος Γιάννης Καλλιάνος, ζητώντας ευθέως συγγνώμη από τους πολίτες για την απόκλιση που παρουσίασε η πρόγνωση του καιρού σχετικά με τις βροχοπτώσεις στην Αττική. Αναγνωρίζοντας με απόλυτη ειλικρίνεια ότι η γεωγραφική εξάπλωση των έντονων φαινομένων ήταν σημαντικά μικρότερη από εκείνη που είχε αρχικά εκτιμήσει, ο μετεωρολόγος επέλεξε να μην οχυρωθεί πίσω από δικαιολογίες, αλλά να αναλάβει πλήρως την προσωπική και επιστημονική ευθύνη.
Η πρόγνωση, η οποία αφορούσε την εξέλιξη του καιρού την Κυριακή 1 Νοεμβρίου, είχε δημιουργήσει προσδοκίες για γενικευμένα έντονα φαινόμενα στο σύνολο του νομού. Παρά το γεγονός ότι σε συγκεκριμένες περιοχές τα ύψη βροχής επιβεβαίωσαν ή και ξεπέρασαν τις αρχικές εκτιμήσεις, η συνολική εικόνα του καιρού στο μεγαλύτερο μέρος της Αττικής διαφοροποιήθηκε αισθητά.
Το χρονικό της πρόγνωσης και τα πραγματικά στοιχεία
Σύμφωνα με όσα εξήγησε ο Γιάννης Καλλιάνος στην εκτενή ανάρτησή του, η αρχική του εκτίμηση έκανε λόγο για τοπικά ισχυρές καταιγίδες και ποσότητες βροχής που θα μπορούσαν να φτάσουν τα 30 με 40 χιλιοστά σε διάφορες περιοχές του νομού.
Τα επίσημα στοιχεία από το δίκτυο σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών επιβεβαίωσαν ότι στα δυτικά και βορειοδυτικά τμήματα της Αττικής σημειώθηκαν πράγματι ισχυρές βροχοπτώσεις, οι οποίες έφτασαν τοπικά έως και τα 49 χιλιοστά, ξεπερνώντας το ανώτατο όριο της πρόβλεψης. Παράλληλα, σε γειτονικές περιοχές καταγράφηκαν από 25 έως 40 χιλιοστά, ενώ στο νοτιότερο άκρο της Αττικής σημειώθηκαν περίπου 15 χιλιοστά υετού.
Ωστόσο, η βασική αστοχία εντοπίστηκε στο γεγονός ότι στο μεγαλύτερο τμήμα του λεκανοπεδίου, καθώς και σε πολλές άλλες περιοχές του νομού, τα φαινόμενα εκδηλώθηκαν ως πολύ ασθενείς και πρόσκαιρες βροχές ή δεν εμφανίστηκαν καθόλου. Η απόκλιση, όπως τόνισε ο ίδιος, δεν αφορούσε την ένταση των φαινομένων στα σημεία όπου αυτά εκδηλώθηκαν, αλλά την προσδοκώμενη γεωγραφική έκταση, καθώς ο ίδιος ανέμενε μια πολύ πιο γενικευμένη κακοκαιρία.
Η πολυπλοκότητα της μετεωρολογίας και οι αστάθμητοι παράγοντες
Εξηγώντας τους λόγους αυτής της απόκλισης, ο Γιάννης Καλλιάνος υπογράμμισε ότι η μετεωρολογία είναι μια σύνθετη επιστήμη και όχι μαντεία, ενώ η ακριβής πρόγνωση των καταιγίδων εμπεριέχει πάντοτε εγγενείς επιστημονικές δυσκολίες. Η εκτίμησή του βασίστηκε στη συστηματική ανάλυση πληθώρας αριθμητικών μοντέλων και ατμοσφαιρικών παραμέτρων, όπως η διαθέσιμη υγρασία στην τροπόσφαιρα, οι δείκτες ατμοσφαιρικής αστάθειας, οι κατακόρυφες κινήσεις των αέριων μαζών και η δυναμική υποστήριξη από τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.
Όπως σημείωσε, είναι τελείως διαφορετικό να διαπιστώνεται επιστημονικά ότι οι ατμοσφαιρικές συνθήκες ευνοούν την εκδήλωση καταιγίδων και εντελώς διαφορετικό να προσδιοριστεί με ακρίβεια χιλιομέτρου το ποιες περιοχές θα επηρεαστούν. Μικρές, απροβλεπτες μεταβολές στη σύγκλιση των ανέμων, στην ορογραφία, στην τοπική θερμοκρασιακή διαφοροποίηση ή στον ακριβή χρόνο ενεργοποίησης της αστάθειας μπορούν να αλλάξουν άρδην την τελική γεωγραφική κατανομή της βροχής.
«Δεν κρύβομαι πίσω από τα μοντέλα – Η εμπιστοσύνη χτίζεται με ειλικρίνεια»
Ξεκαθαρίζοντας τη θέση του, ο μετεωρολόγος τόνισε ότι αρνείται να επικαλεστεί τα προγνωστικά μοντέλα ή τις παρόμοιες εκτιμήσεις άλλων συναδέλφων του για να δικαιολογηθεί. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται να χρησιμοποιήσει τα 49 χιλιοστά βροχής της Δυτικής Αττικής ή τοπικές εικόνες πλημμυρισμένων δρόμων ως προπέτασμα καπνού για να ισχυριστεί ότι η πρόγνωσή του πέτυχε απόλυτα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα μοντέλα αποτελούν απλά εργαλεία, αλλά την ευθύνη της τελικής πρόγνωσης την φέρει πάντοτε ο επιστήμονας που την υπογράφει. Η αποφυγή έκδοσης προγνώσεων για το ενδεχόμενο κακοκαιρίας, μόνο και μόνο από τον φόβο μιας πιθανής αστοχίας, θα ήταν επιστημονικά ανεύθυνη στάση.
Κλείνοντας, ο Γιάννης Καλλιάνος επισήμανε ότι η εμπιστοσύνη του κοινού δεν κερδίζεται με το να εμφανίζεται κανείς ως αλάνθαστος ή να τοποθετείται δημόσια μόνο στις επιτυχίες, αλλά μέσα από τη διαρκή συνέπεια, την επιστημονική σοβαρότητα και τη γενναία παραδοχή των σφαλμάτων όταν αυτά προκύπτουν.
Πηγή