Ανδρέας Παπανδρέου: Η κρυφή ασθένεια και η πρόταση Κρεμαστινού
0
Μια προσωπογραφία της άρνησης και της μυστικοπάθειας
Η πορεία της υγείας του Ανδρέα Παπανδρέου αποτελεί ένα από τα πιο συναρπαστικά και ταυτόχρονα σκοτεινά κεφάλαια της σύγχρονης ελληνικής πολιτικής ιστορίας. Η σοβαρή επιδείνωση της φυσικής του κατάστασης κατά τη δεκαετία του 1980 δεν πυροδότησε απλώς έντονες εσωκομματικές τριβές και σενάρια διαδοχής στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, αλλά ανέδειξε και την αδιάλλακτη στάση ενός ηγέτη που αρνούνταν πεισματικά να έρθει αντιμέτωπος με τη φθορά του χρόνου και την ίδια του την ασθένεια.
Ο ιδρυτής του ΠΑΣΟΚ επένδυσε πολιτικά στο στερεότυπο του κραταιού ηγέτη, ο οποίος δεν επιτρέπεται να δείχνει αδύναμος απέναντι στους πολιτικούς του αντιπάλους. Ακόμη και όταν τα προειδοποιητικά σημάδια έγιναν δραματικά –όπως τα επαναλαμβανόμενα λιποθυμικά επεισόδια στο Όσλο, στη Μπολόνια και στην Αθήνα, η δυσκολία στην ομιλία και η αδυναμία ορθοστασίας– ο ίδιος επέλεγε να τα αγνοεί, περιοριζόμενος σε πρόχειρες λύσεις, όπως το να φορά μεγαλύτερα παπούτσια εξαιτίας του πρηξίματος στα πόδια.
Η ινκόγκνιτο επίσκεψη στο Βισμπάντεν και η διάγνωση-σοκ
Τον Ισούνιο του 1988, κατόπιν αφόρητων πιέσεων από το στενό του περιβάλλον, ο Ανδρέας Παπανδρέου αποφάσισε να μεταβεί στη Γερμανία για έναν πλήρη καρδιολογικό έλεγχο στο φημισμένο ιατρικό κέντρο του Βισμπάντεν. Το ταξίδι οργανώθηκε κάτω από καθεστώς άκρας μυστικότητας, προκειμένου να αποτραπεί η διαρροή στον Τύπο.
Το ψευδώνυμο: Για τις ανάγκες της εισαγωγής χρησιμοποιήθηκε το όνομα ενός φανταστικού Ιταλού ασθενούς, του Μάρτιν Λασκαρέζι, μια τακτική που ο Παπανδρέου επαναλάμβανε συχνά (όπως αργότερα στο «Σεντ Τόμας» του Λονδίνου ως «Κρεμαστινός» ή στο Χέρφιλντ ως «Α. Άντερσον»).
Η τυχαία συνάντηση: Στη γερμανική κλινική, ο Έλληνας πρωθυπουργός βρέθηκε αντιμέτωπος με την απρόσμενη παρουσία του διευθυντή της εφημερίδας «Έθνος», Αλέκου Φιλιππόπουλου, ο οποίος βρισκόταν επίσης εκεί για εξετάσεις.
Η εσφαλμένη εκτίμηση: Τα αποτελέσματα των εξετάσεων ήταν καταπέλτης, καθώς οι Γερμανοί γιατροί διέγνωσαν περιοριστική μυοκαρδιοπάθεια, δίνοντάς του προσδόκιμο ζωής μόλις έξι μηνών. Η διάγνωση αυτή κρατήθηκε αυστηρά απόρρητη, πυροδοτώντας έντονα σενάρια συνωμοσιολογίας και σχέδια διαδοχής από κορυφαία στελέχη, όπως ο τότε αντιπρόεδρος Μένιος Κουτσόγιωργα.
Η σωτήρια επέμβαση στο Χέρφιλντ και η συμβουλή του Κρεμαστινού
Ευτυχώς για τον ίδιο και την πορεία της χώρας, η πορεία της υγείας του δεν αφέθηκε στην τύχη της. Δύο μήνες αργότερα, η ιατρική ομάδα απευθύνθηκε στον καθηγητή Δημήτρη Κρεμαστινό, διευθυντή τότε του Καρδιολογικού Τμήματος του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Αθηνών.
Ο Κρεμαστινός διαπίστωσε με έκπληξη ότι η γερμανική διάγνωση ήταν λανθασμένη. Ο ασθενής έπασχε από σοβαρού βαθμού στένωση της αορτής με καρδιακή κάμψη τελικού σταδίου, αλλά δεν ήταν μελλοθάνατος. Η άμεση μεταφορά του στο Λονδίνο και η ιστορική επέμβαση από τον Μαγκντί Γιακούμπ στο νοσοκομείο Χέρφιλντ –με αντικατάσταση της βαλβίδας και bypass– του χάρισαν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωή.
«Εγώ ποτέ»: Το ασυμβίβαστο τέλος και η πολιτική κληρονομιά
Ο Ανδρέας Παπανδρέου κατάφερε να κερδίσει επιπλέον οκτώ χρόνια ζωής μετά την κρίσιμη εγχείρηση. Ωστόσο, σύμφωνα με τον αείμνηστο Δημήτρη Κρεμαστινό, η ζωή του θα μπορούσε να είχε παραταθεί ακόμα περισσότερα χρόνια εάν είχε αποδεχθεί την εισήγηση του προσωπικού του γιατρού να αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική δράση ή, έστω, να διεκδικήσει το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα της Προεδρίας της Δημοκρατίας.
Η απάντηση του Ανδρέα ήταν αμετάκλητη: απέρριπτε κάθε σκέψη απόσυρσης, δηλώνοντας πως προτιμούσε να παραμείνει μάχιμος και ενεργός «έναντι οποιουδήποτε τιμήματος». Αυτή η ασυμβίβαστη στάση, η άρνηση της φθοράς και η απόλυτη αφοσίωση στην πολιτική σκηνή χαρακτήρισαν ολόκληρη τη βιοδρομία του, από τις μεγάλες ιδεολογικές συγκρούσεις έως την τελευταία του πνοή.
Πηγή